Banksy ve en son sürprizi Dismaland

Dismaland’ın yaratıcısı Banksy, 10 yıldır başta İngiltere olmak üzere farklı ülkelerde yaptığı graffitilerle tanınan, bilinen bir sanatçı. Yalnız Banksy onun gerçek kimliği değil, sadece eserlerinde kullandığı imzası. Hala kim olduğu bir sır gibi korunuyor. Graffitilerinde savaş karşıtı, çevreci, hayvan haklarını savunan, tüketim çılgınlığını eleştiren bir tutum izlemekte olan Banksy için, aynı zamanda politik bir aktivist demek fazlasıyla mümkün.

Sadece graffitileriyle değil başka sıradışı işleriyle de adından söz ettiren bir sanatçı o. 2006 yılında Paris Hilton’un çıkış albümü müzik marketlerdeki yerini aldığında, 500 kopyasını Danger Mouse remikslerinin olduğu CD’lerle değiştirmiş Banksy. Albüm kapağını da şarkılara uygun görsellerle tabi. Bu onun en sevdiğim işlerinden biri. Şarkıların ise “What have I done” “Why I am famous” şeklinde adlandırılışı da Banksy tarafından kesinlikle bilinçli bir saldırı.

 

[youtube]https://www.youtube.com/watch?v=JGnSmzNW-lY[/youtube]

 

Bir başka sıradışı işi de Central Park’ta üzerlerinde kendi graffitilerinin olduğu tuvalleri 60$’a bir aktöre sattırması. Gün sonunda ancak 480$’lık bir satış yapılabiliyor. Üstelik pazarlık etmeye çalışanlar da oluyor. Heyecanla eklemek isterim ki, Londra’da bir müzayedede 249.000$’a satılan “Love is in the air” adlı işinin bir başka kopyası da, 60$’a satılan tuvaller arasında! O gün birer orijinal Banksy satın alanların, yanlışlıkla zengin olduğunu söylemek çok yerinde olur aslında.

 

[youtube]https://www.youtube.com/watch?v=7mxJT2uXtrE[/youtube]

 

Graffitileri ve diğer işleri dikkate alındığında Banksy bir asi. Her hareketi bir başkaldırı. Fakat iddialara göre şu ana kadarki en büyük başkaldırısı, en son sürprizi: Dismaland.

Öncelikle Dismaland’dan biraz genel olarak bahsedecek olursak; burası aynı Disneyland gibi, sadece buranın havası biraz daha karamsar Disneyland’a göre. İngiltere’deki Bristol yakınlarında, Weston Super-Mare’de terk edilmiş bir araziye kurulan bu park, aslında büyükler için bir park. Giriş biletle ve online bilet sistemi ilk günden çöktü. Anlayacağınız talep çok, bu da kapıda uzun kuyruklar anlamına geliyor.

 

7076-m21mzc

 

DİSMALAND

 

İçeri girer girmez karşınıza çıkan ilk şey kırık dökük bir şato oluyor. Dineyland’a çok bariz göndermeleri zaten olan bu parkın, mesajı da belli: “Hayat toz pembe değildir!”. Bu kaotik, apokaliptik parkta, Banksy’nin işleri yanında 50’den fazla sanatçının işleri de yer alıyor. Artı olarak bu parkın da, diğer parklar gibi bir reklamı da var.

Aslında Banksy’nin Disneyland ile sorunu eskiye dayanıyor. 2006 yılında Disneyland’a girip Guetamalalı bir mahkum gibi giydirdiği insan boyutundaki kuklayı, bir eğlence treninin geçtiği yere bırakan Banksy, kısa süreli bir güvenlik krizi yaratmış. (Bu krize buradan ulaşabilirsiniz.)

İçeride fazlasıyla ilginç işler görebilmek mümkün! Paparazzilerin sürekli flaşlarına maruz kalan, bal kabağından olan arabası devrilmiş Külkedisi; mültecilerin olduğu botlarla dolu su havuzu; “Ben bir embesilim!” yazan balonlar satan mutsuz park çalışanları ve daha niceleri sizi Dismaland’de bekliyor.



İşlerin ne kadar çılgınlaşabileceğini görmek isterseniz, videoya tıklamanız yeterli!

[youtube]https://www.youtube.com/watch?v=zMER_4UJVNI[/youtube]

 

Gördüğüm, yazdığım, kısaca Banksy ile ilgili her şey beni fazlasıyla etkilemiş olsa da, kafama takılan bazı sorular oldu.

Graffiti gibi, yasal olmayan yollarla kendini ifade eden bir sanatçı olan Banksy’nin, girişi biletli olan bir park yapımının parçası, hatta fikir babası olması… Bu beni düşündürüyor. Yeri geldiğinde kapitalizmi, tüketim çılgınlığını da eleştirmiş olan Banksy, eleştirirken, eleştirinin bir parçası olmuyor mu bu şekilde? Üstelik eleştirdiği konuları herkesin ulaşabildiği duvarlardan alıp, bir parkın içine taşıması da yine üzerinde düşünülmesi gereken bir başka konu. Tüm bunlara ek olarak, park haberi yayınlandıktan sonra okuduğum bir yazıda rastladığım kadarıyla, tıpkı galeri ve müzelerin İstanbul’daki etkisi gibi; Banksy’nin Dismaland’ı da, Weston Super-Mare bölgesindeki emlak konutlarının değerinin artmasına sebep olmuş. Bu konudan memnun olmayan bölge yerlileri varmış. Doğup büyüdükleri mahalledeki fiyatların artışı sebebiyle, mahallelerindeki kiraları ödeyemeyenler… Banksy nasıl olur da bunları hesaba katmaz. Bu noktada sanatçının tutumu tarafından biraz hayal kırıklığına uğradım biraz ben.

Fakat en nihayetinde beni düşündüren konular bir kenara, Banksy’nin amacı insanların kafalarında soru işaretleri bırakmak, onlara görmediklerini görünür kılmaktıysa, bunu başardığını düşünüyorum. Dismaland bu yazın, hatta belki de yılın, en büyük, en sıradışı sanat etkinliklerinden biri! 27 Eylül’e kadar açık kalacak olan Dismaland’a, olur da yolunuz düşerse gitmenizi çok çok tavsiye ederim.

 

 

Unutmadan, içeri girmeden tek boynuzlu atlarınızı dışarıda bırakmayı unutmayın.

İçeri girmeleri yasak.

 

 

Kaynaklar:

Özer, I. (2015, 08 26). Hayat Bir Masal Değildir!: Banksy’nin Moral Bozan Parkı Dismaland. Retrieved from the Magger: http://www.themagger.com/dismaland-banksy/

Bakçay, E. (2015, 08 28). Banksy’nin Kasvetli Disneyland’i: Felaket Kaçınılmazsa Eğlenmene Bak! Retrieved from e-skop: http://www.e-skop.com/skopbulten/banksynin-kasvetli-disneylandi-felaket-kacinilmazsa-eglenmene-bak/2585

Wikipedia. (n.d.). Retrieved from Wikipedia: https://tr.wikipedia.org/wiki/Banksy

Brown, M. (2015, 08 20). the guardian. Retrieved from the guardian: http://www.theguardian.com/artanddesign/2015/aug/20/banksy-dismaland-amusements-anarchism-weston-super-mare



Comments are closed.