FİLİSTİN ? İSRAİL BARIŞ SÜRECİ VE TÜRKİYE

 

Bülent Aras?ın 1996 yılında bitirdiği yüksek lisans tezinin bazı değişiklik ve kısaltmalarla Türkçeye çevrilmiş hali olan Filistin ? İsrail Barış Süreci ve Türkiye, Bağlam Yayıncılık tarafından 1997 yılında yayımlandı.

Tarihteki önemli olaylar ve bu olayların soruna etkilerine bakarak süreci gruplara ayırıp ve bu yapıyla sorunu irdeledikten sonra Türkiye?nin bu süreçteki tutumundan bahseden Aras, barışın devamlılığı için yapılması gerekenlere vurgu yaparak kitabını sonlandırıyor.

Aras, Filistin ? İsrail sorununun başlangıcından kitabın yazım tarihine kadarki sürecini irdelediği bu kitabında ilk bölümde sorunun başlangıcına gitmekte. İngiltere?nin Filistin üzerindeki problemlerin çözümünü BM?e bırakması ve bunun sonucunda sorunun uluslararasılaştırılması, İsrail Devleti?nin kurulup tanınması ve bu durumun açtığı yeni sorunlar ve gerginlikler üzerinde durmaktadır. Bu bölümde BM dökümanlarını da içeren belgelerle BM?in ortaya attığı olası çözümler ve Filistin ile İsrail?in bu çözümlere karşı tutumlarını aktarmaktadır yazar.

İkinci bölümde Aras 1970 -1988 arasındaki döneme, bu dönemde süregelen savaşlara, ortaya atılan yeni barış önerilerine odaklanmıştır. Yine bu dönemde FKÖ?nün dünyada tanınması bahsedilen ayrı bir husustur.

Kitabın üçüncü bölümü İntifada?ya uzanan sürece, İntifada?nın dünyada yarattığı uluslararası tepkilere ve bu hareketin barış sürecine olan etkilerine ışık tutmaktadır. Yine soğuk savaş sonrasındaki bu dönem boyunca Filistin-İsrail arasındaki sorunun boyutları, İsrail?in Filistin üzerindeki tutumu ve Filistin?in bu dönemdeki vaziyeti açıklanmış; öne sürülen yeni barış önerileri ve yeni girişimlerden bahsedilmiştir.

Dördüncü bölümde Körfez Savaşı sonrasındaki dönem ele alınmıştır. Asıl olarak bu dönemde Filistin sorunun dünya gündemindeki öneminin azalması, kısmi çözüm arayışları, yine Körfez Savaşı sonrasında ABD?nin çıkarları doğrultusunda Arap ülkeleriyle bazı yakınlaşma politikaları ve ?İlkeler Bildirgesi? ile birlikte çözümün ortaya çıkışı üzerinde durulmuştur.  Bölümün sonuna doğru bu dönemde barış sürecine tepkilere yer verilmiş, somut alıntılarla barışa karşı geliştirilen tutumlar yansıtılmıştır.

Bütün bu tarihi süreç, etkileri ve önemli olaylarıyla birlikte anlatılıp irdelendikten sonra son olarak da bu süreçte Türkiye?nin konumu hakkında bilgiler veriyor kitap. Bunu yaparken de kendi görüşlerini de açıklayan Aras, Türkiye?nin neden dengesiz bir politika izlediğinin nedenlerini öne sürerek tarihsel süreç boyunca Türkiye?nin değişen tutumunu bizlere aktarıyor.

Sonuç bölümünde ise artık yazar tüm bu gelişmeleri, barış denemelerini, başarısızlık nedenlerini de göz önüne alarak bazı gereklilikler öne sürmekte barışın sağlanması için. Demokratik bir yapının gerekliliğinden bahseden yazar bu düşüncesini farklı seslerden alıntılarla destekliyor

Çok geniş bir kaynakçaya sahip olan bu kitap, sadece konu ile ilgili belli bir bilgiye sahip kişiler için değil, konu hakkında bilgisi olmayıp öğrenmek isteyen kişiler için de önemli bir eser niteliğini taşıyor. Tez sonradan Türkçeye çevrilmiş olsa da tezin yazarı tarafından çevrilmiş olması çeviri bir eserde ortaya çıkabilecek sorunları da ortadan kaldırmış. Ayrıca olaya çoğunlukla objektif yaklaşmış olması kitabın önemli özelliklerinden de bir diğeri. Uzun yıllardır süren Filistin ? İsrail sorunun çözülmesi için ne gereklidir? Bunca yıldır çözülemeyen sorunun temelinde neler var? Ve bunlar gibi birçok soruyu daha yanıtlayarak kafanızdaki soru işaretlerini azaltacak olan bu eser konu hakkında ilgili olan, bilgi edinmek isteyenler için ideal bir akademik kaynak.

 

Büşra Nur Güllü

No Comments »